Aynı seviyedeki bir ses frekansının, hoparlörden duyulmasıyla, kulaklıktan duyulması arasında dalga olarak yayılma farkı vardır. Kulaklıkla dinlenen sesleri işitmek daha kolaydır. Çünkü, ses dalgası direk olarak kulak içine yayılır. Ancak, hoparlörden çıkan bir ses, etraftaki cisimlere çarparak %30-40 arasında bir kayıpla duyulur. Bu durumda, hoparlöre olan mesafe de, sesin duyulmasında önemli bir hale gelir. Hoparlörden duyulan en net sesler, genel olarak 160 HZ ile 440 HZ arasındaki ses dalgalarından oluşur. Bir müzikte; 40, 48, 56 vb. ses hertzleri de vardır. Çünkü, müzikteki tüm sesler aynı seviyede değildir. İşte bu gibi sesler hoparlörde kayba uğrar. Sesin kayba uğramaması için Hertz değerlerini orantılayan hoparlörler ve kulaklıklar vardır. Fiyat pahalılıkları, hertz değerlerinin duyulma aralığı sebebiyle artmaktadır. Aşağıdaki video da bir bass dalgasının değişken ses frekansı duyulmaktadır. Eğer kulaklıkla dinliyorsanız daha düşük kademede sesi duyduğunuzu hissedeceksiniz, ancak hoparlörde dinliyorsanız daha yüksek frekanslarda sesi duyduğunuzu hissedeceksiniz.

Film Yapımında Ses Frekansı

Bunu keşfeden film endüstrisi, yapımlarında düşük frekanslı sesler kullanarak, gizli mesajlar verebiliyor veya dip gürültüsü kullanarak huzursuzluk hissi yaratmak için bu tekniğe başvurabiliyor. 20 HZ değerinde, konuşmanın olduğu bir ses bilinçaltına doğrudan iletilir. ‘Örneğin: Yemyeşil bir bahçe ortasındayım, Dört yanımda, öbek öbek çiçekler… Rüzgarın eliyle titrer yapraklar‘ cümlesini okuyan birinin sesi, 20 HZ değerinde filme yerleştirilirse, izleyicinin bilinçaltı bunu algılayacak ve duygu değişimine uğrayacaktır.

Korku filmlerinde, infrasound, panik, huzursuzluk ve endişe duygularını uyandırmak için kullanılabilir. Arjantinli film yönetmeni Gaspar Noé, 2002 yılının tartışmalı filmi Irreversible’ın ilk otuz dakikasında 27 Hz’lik bir bas frekansı (20 Hz eşiğinin üzerinde) kullandığını söylemiştir.

Infrasound ses dalgalarının sinema salonundaki etkisi çok farklıdır. Infrasound frekanslı seslerin duyulması neredeyse imkansız sesler olduğu için, genellikle seyircilerin organlarını titretmek için kullanılıyor. Ortalama bir film 60 dakika üzerinde olduğu düşünülünce, dakikalarca devasa ses sistemleriyle titreşime maruz kalmak vücutta bazı etkilere yol açar. Bazı ses dalgaları, insan gözünün titreşmesine neden olabilir. Yaklaşık olarak 30 dakika boyunca titreşime maruz kalınması, insanların bulanık görmelerine veya gerçekte var olmayan şeyleri görmelerine neden olur. 

Ek Bilgi: Ses dalgalarıyla vücut dışından taş kırma yöntemi olan ESWL, uygun olan böbrek taşlarından kurtulmak için birinci tedavi seçeneği olarak kullanılmaktadır.

Non-linear Sounds (Doğrusal İlerlemeyen Sesler) 

Filmlerde kullanılan bir diğer ses kullanımıysa Non-linear Sounds (Doğrusal İlerlemeyen Sesler)’dur. Genel ses ilerleyişinin, ani frekans değişliğiyle yükseltilerek bozulmasına Non-linear ses denir. Korku filmlerinde sık şekilde kullanılan, gerilimin yükseldiği sahnede bir anda duyulan çığlık sesi; hem görüntünün hem de sesin ani değişimiyle seyirciyi korkutmak amacıyla yapılmaktadır. Bu tekniğe (Jumpscare) denilmektedir ve Non-linear Sounds kullanımına iyi bir örnektir.

Non-linear Sounds’da amaç, düzenli ilerleyen sesi, ani frekans değişikliğine uğratmaktır. Sinemadaki en genel kullanım amacı, Seyirciyi ürkütmektir. Film yapımındaki sahnedeki oyuncu da bu sesi duyarak ürkerse, duyulan ses Diegetic Non-linear Sounds olarak sınıflandırılır. Düzenli ilerleyen sesin duyulmasına gerek yoktur. Sessizlik de frakans değişikliğine uğratılabilir.

Ayrıca Bakınız: Infrasound

Şimdi Cast ajansımıza katılarak oyunculuk dünyasına ilk adımınızı atabilirsiniz. Başvuru için bu bağlantıya tıklayınız. Instagram’dan mesaj göndermek için @aremcastajans adresini kullanın.

Infrasound (Düşük Frekanslı Ses) Nedir? Filmlerde Kullanımı yazısı ilk önce AREM Cast Oyunculuk & Mankenlik Ajansı üzerinde ortaya çıktı.

Korku filmlerinde sık şekilde kullanılan, gerilimin yükseldiği sahnede bir anda duyulan çığlık sesi; hem görüntünün hem de sesin ani değişimiyle seyirciyi korkutmak amacıyla yapılmaktadır. Bu tekniğe (Jumpscare) denilmektedir ve Non-linear Sounds kullanımına iyi bir örnektir.

Non-linear Sounds’da amaç, düzenli ilerleyen sesi, ani frekans değişikliğine uğratmaktır. Sinemadaki en genel kullanım amacı, Seyirciyi ürkütmektir. Film yapımındaki sahnedeki oyuncu da bu sesi duyarak ürkerse, duyulan ses Diegetic Non-linear Sounds olarak sınıflandırılır. Düzenli ilerleyen sesin duyulmasına gerek yoktur. Sessizlik de frakans değişikliğine uğratılabilir.

The Conjuring 2 (2016) filminden örnek bir sahne, hem Diegetic Non- Linear Sounds, hem Non-Diegetic Non- Linear Sounds aynı anda kullanılmış. Sahnenin ses frekansı, My House şeklinde bir bağırmayla değişiyor. Bu sırada mekanik bir Drop ses efekti eşlik ediyor, bundan sonra da kız çığlığı duyuluyor. Bu tür frekans kombinasyonlarının tamamı, seyirciyi rahatsız etmek amacıyla post prodüksiyon aşamasında tasarlanıyor. Seyirci bir kez böyle bir sahneye maruz kalırsa, tüm film boyunca gerilim altında kalır.

Dört ana film türünde (macera, korku, drama ve savaş), yüzden fazla film müziği üzerinde yapılan bir çalışmada, korku ve drama filmlerinin Non-linear seslerin en çok kullanıldığı türler olduğunu göstermektedir.

Amaç ses ve müzikle seyirciyi etklemek olunca, Adaptive Music (Adaptasyon Müziği) de yaygın olarak tercih ediliyor. Adaptive Music (Adaptasyon Müziği) hakkındaki önceki yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Infrasound (Düşük Frekanslı Ses) Nedir?

Ses frekansları, sesin saniyedeki titreşim seviyesini ifade eder. Titreşim seviyesi, ses dalgalarının sıklığıyla doğru orantılıdır. Bir sesin titreşim katsayısı ne kadar yüksekse, o kadar fazla duyulacak şekilde açığa çıkar. Ses frekanslarının birimi Hertz‘dir ve kısaltması HZ ‘dir kullanılır. Sağlıklı bir insan kulağının normal işitme alt sınırı 20 HZ’dir. Bir ses, 20 HZ’den az şekilde açığa çıkarsa insan kulağı bunu duymakta zorlanır. Infrasound olarak nitelendirilen düşük frekanslı sesler ise 20 HZ’den daha az olan sesleri belirtmek için kullanılan bir tanımdır. Bir ses dalgası, 19,5 HZ’den oluşuyorsa, duyulması güç olur ancak beyin bu tür sesleri yine de algılayabilir.

Aynı seviyedeki bir ses frekansının, hoparlörden duyulmasıyla, kulaklıktan duyulması arasında dalga olarak yayılma farkı vardır. Kulaklıkla dinlenen sesleri işitmek daha kolaydır. Çünkü, ses dalgası direk olarak kulak içine yayılır. Ancak, hoparlörden çıkan bir ses, etraftaki cisimlere çarparak %30-40 arasında bir kayıpla duyulur. Bu durumda, hoparlöre olan mesafe de, sesin duyulmasında önemli bir hale gelir. Hoparlörden duyulan en net sesler, genel olarak 160 HZ ile 440 HZ arasındaki ses dalgalarından oluşur. Bir müzikte; 40, 48, 56 vb. ses hertzleri de vardır. Çünkü, müzikteki tüm sesler aynı seviyede değildir. İşte bu gibi sesler hoparlörde kayba uğrar. Sesin kayba uğramaması için Hertz değerlerini orantılayan hoparlörler ve kulaklıklar vardır. Fiyat pahalılıkları, hertz değerlerinin duyulma aralığı sebebiyle artmaktadır. Aşağıdaki video da bir bass dalgasının değişken ses frekansı duyulmaktadır. Eğer kulaklıkla dinliyorsanız daha düşük kademede sesi duyduğunuzu hissedeceksiniz, ancak hoparlörde dinliyorsanız daha yüksek frekanslarda sesi duyduğunuzu hissedeceksiniz.

Şimdi ajansımıza katılarak oyunculuk dünyasına ilk adımınızı atabilirsiniz. Başvuru için bu bağlantıya tıklayınız. Instagram’dan mesaj göndermek için @aremcastajans adresini kullanın.

Non-linear Sounds (Doğrusal İlerlemeyen Sesler) Nedir? Filmlerde Kullanımı yazısı ilk önce AREM Cast Oyunculuk & Mankenlik Ajansı üzerinde ortaya çıktı.

Diegetic Ses Nedir?

Diegetic, Yunanca diegesis kelimesinden türemiştir. Diegetic sesler; film dünyasında, hikayenin bir parçası olarak duyulan seslerdir. Örneğin: hikayede bir televizyon açıksa, televizyon sesi diegetic bir sestir. Aynı şekilde; araba sesleri, kuş sesleri gibi filmin içinde karakterlerin duyduğu seslerin tamamı diegetic seslerdir. Hikaye içinde; piyano, keman, gitar ve radyo gibi çeşitli şekillerde duyulan müzikler varsa bunlara da diegetic müzik denir. 

Diegetic Ses Nasıl Yapılır?

Filmde karakterlerin duyduğu varsayılan sesler, mutlaka çekimin yapıldığı gün sette kaydedilmesi gerekmez. Pek çok diegetic ses aslında bir stüdyoda, ses mühendisleri tarafından düzenlenerek daha net hale getirilerek, kurgu aşamasında eklenir. Örneğin:

• Bir parti sahnesi yeterince kalabalık hissettirmiyorsa, ses tasarımcısı daha canlı bir parti atmosferi yaratmak için kahkaha, müzik veya ortam gürültüsünün sesini yükseltebilir veya sonradan bu sesleri ekleyebilir.
• Bir orman sahnesinde; öten kuş sesleri yoksa, ses tasarımcısı sonradan kuş sesleri ekleyebilir.

3 Diegetik Ses Örneği

1. Diyalog: Karakterlerin konuşması diegetic sesin en açık örneğidir.
2. Nesne ve etkileşim sesleri: Bir karakter karda yürüyorsa, seyirci ayak seslerinin çatırdamasını duymalıdır veya işlek bir caddede duruyorsa, şehrin gürültüsü duyulmalıdır.
3. Atmosferik sesler: Seyircinin bir sahneye adapte olmasına için kullanılır. Bir orman sahnesinde, ormanı hissettirmek için kullanılan kuş sesleri bu duruma iyi bir örnektir.

Non-Diegetic Ses Nedir?

Non-Diegetic sesler, kaynağı film dünyasından gelmeyen seslerdir. Filmin karakterleri, non-diegetic sesleri duymadığı varsayılır. Tüm non-diegetic sesler, post prodüksiyonda ses editörleri tarafından eklenir. Non-Diegetic seslerin amacı, sahneyi dramatize etmek veya duyguları yönlendirmektir.

3 Non-Diegetic Ses Örneği

1. Filmin müzikleri, filmin tonunu ayarlamak, duyguları manipüle etmek, drama eklemek, belirsizliği ifade etmek veya bir sürpriz unsuru sağlamak için kullanılır.
2. Dramatik etki için ses efektleri eklenir ve filmdeki karakterler tarafından duyulmadığı varsayılır.
3. Öyküyü açıklamaya veya pekiştirmeye yardımcı olmak için kullanılan Voice-Over Narration (Dış sesler), non-diegetic seslere iyi bir örnektir.

Trans-Diegetic Ses Nedir?

Diegetic ve diegetic olmayan ses birleştirildiğinde, buna trans-diegetic denir. Trans-diegetic ses, diegetic olmayan ve diegetic arasında kalan veya tam tersi olan herhangi bir sesi ifade eder. Trans-diegetic ses, sahneler arasındaki geçişler gibi iki şeyi birbirine bağlamaya yardımcı olur .

Trans-Diegetic Ses Örneği ve Film Yapımda Kullanımı Nasıldır?

1. Hikayedeki karakter bir melodiyi mırıldanır (diegetic ses) ve mırıldanılan melodi dijital bir müziğe (diegetic olmayan ses) dönüşür ve sahnenin sonrasında sadece dijital ses duyulur.
2. Bir filmin açılış jeneriğinde duyulan müzik (diegetik olmayan ses) jenerikle beraber sona erdiğinde, aynı müzik bir sonraki sahnede bir radyoda duyulan şarkı haline gelir (diegetic ses). Bu örnek, seyirciyi film atmosferine alıştırmak için kullanılıyor.

Bu videodaki Trans-diegetic ses örneğinde; sadece seyircinin duyduğu şarkı dönüşerek, araba radyosunda çalan bir şarkı haline geliyor ve film karakterlerinin de duyduğu varsayılıyor.

Ayrıca Bakınız: Diegetic music

Şimdi ajansımıza katılarak oyunculuk dünyasına ilk adımınızı atabilirsiniz. Başvuru için bu bağlantıya tıklayınız. Instagram’dan mesaj göndermek için @aremcastajans adresini kullanın.

Diegetic Sound ve Non-Diegetic Sound Nedir? Filmlerde Müzik Kullanımı yazısı ilk önce AREM Cast Oyunculuk & Mankenlik Ajansı üzerinde ortaya çıktı.